Người quan sát bầu trời tại Anh chuẩn bị đón nguyệt thực một phần 93% vào sáng thứ Sáu

Tổng quan

Một trận nguyệt thực một phần quy mô lớn dự kiến sẽ diễn ra trên bầu trời Vương quốc Anh vào rạng sáng thứ Sáu, nối tiếp trận nhật thực một phần đáng chú ý diễn ra vào đầu năm nay. Trong sự kiện này, Mặt Trời, Trái Đất và Trăng tròn—theo truyền thống được gọi là Sturgeon Moon (Mặt Trăng Cá Tầm)—sẽ nằm thẳng hàng, khiến bề mặt Mặt Trăng bị mờ đi và chuyển sang sắc đỏ.

Các mốc thời gian chính của nguyệt thực

Tiến trình thiên văn này diễn ra qua nhiều giai đoạn riêng biệt vào sáng thứ Sáu:

• 02:23 BST: Mặt Trăng đi vào vùng bóng nửa tối (penumbra), vùng ngoài mờ nhạt thuộc bóng của Trái Đất. Độ mờ nhẹ trong giai đoạn này hầu như không thể nhận biết đối với phần lớn người quan sát.
• 03:33 BST: Giai đoạn nguyệt thực một phần chính bắt đầu khi Mặt Trăng đi vào vùng bóng tối (umbra), phần trung tâm tối nhất của bóng Trái Đất.
• 05:12 BST: Nguyệt thực đạt độ che phủ cực đại, với khoảng 93% Mặt Trăng nằm trọn trong vùng bóng tối.
• 06:51 BST: Nguyệt thực một phần chính thức kết thúc. Giai đoạn cuối này sẽ không thể quan sát được từ Vương quốc Anh, do Mặt Trăng đã lặn xuống dưới đường chân trời.

Thời gian Mặt Trăng lặn thay đổi tùy theo vị trí địa lý trên khắp cả nước: 06:00 BST tại Lerwick, 06:15 BST tại London và 06:42 BST tại Enniskillen. Do thời điểm nguyệt thực trùng với lúc Mặt Trăng lặn, độ cao thấp trên đường chân trời phía tây nam sẽ kích hoạt hiện tượng thị giác được gọi là ảo giác Mặt Trăng (Moon illusion), khiến đĩa Mặt Trăng trông to khác thường so với các địa danh trên mặt đất.

Cơ sở khoa học khí quyển đằng sau sắc đỏ

Màu đỏ quan sát được trong thời gian nguyệt thực là kết quả của hiện tượng tán xạ Rayleigh trong khí quyển Trái Đất. Khi ánh sáng mặt trời xuyên qua các lớp khí quyển bao quanh Trái Đất, các bước sóng màu xanh ngắn hơn sẽ bị tán xạ ra ngoài, trong khi các bước sóng màu đỏ dài hơn đi xuyên qua và bị khúc xạ về phía Mặt Trăng. Ánh sáng này sau đó phản xạ trở lại người quan sát trên Trái Đất.

Dự báo thời tiết và rủi ro quan sát

Các nhà thiên văn học khuyến nghị tìm một vị trí quan sát trên cao với tầm nhìn không bị cản trở hướng về phía tây nam. Tuy nhiên, điều kiện khí quyển có thể làm hạn chế tầm nhìn:

• Điều kiện hình thế thời tiết: Vùng áp thấp ngay phía trên gây ra mây che phủ cục bộ và mưa rào tại nhiều khu vực thuộc Vương quốc Anh.
• Tỷ lệ quan sát tốt nhất: Bầu trời quang mây nhất hiện dự kiến xuất hiện tại East Anglia, đông nam nước Anh, phía tây Scotland và Bắc Ireland.
• Độ không chắc chắn của dự báo: Gió nhẹ gắn liền với hệ thống áp thấp khiến việc dự báo chính xác vị trí của các dải mây trở nên khó khăn.